Voortborduren op de rode draad van kennis en ervaring
Het bereiken van de AOW-leeftijd markeert de overgang naar een nieuwe fase. Een fase waarin mensen hun kennis, ervaring en netwerk nog steeds op betekenisvolle manieren in kunnen zetten. Zoals Anneke Hooijer en Janny van den Heuvel, die werken als nomadische vrijwilliger voor de Luisterlijn.
Anneke Hooijer en haar man zijn veel op pad met de camper, vooral in het voorjaar en de zomer. Ze startte in 2020 bij de Luisterlijn. ‘Het was midden in de coronatijd en alle trainingen en andere bijeenkomsten gingen online’, blikt ze terug. Janny van den Heuvel sloot zich in 2023 aan bij de Luisterlijn. Ze verblijft de laatste jaren tijdens het voor- en najaar in Griekenland.
Online training
Een vriendin van Van den Heuvel werkte bij de Luisterlijn en die was enthousiast. ‘Zij vertelde dat de training vooraf ook in een online variant te volgen was, dus dat was een uitkomst.’ Ook is het mogelijk om aan te sluiten bij een van de digitale intervisiegroepen. Het Luisterplein, het online platform voor medewerkers, versterkt het gevoel deel uit te maken van een gemeenschap.
In het verlengde
Van den Heuvel heeft de pensioengerechtigde leeftijd in de coronatijd bereikt. Toen de periode met lockdowns begon, kwam er een abrupt einde aan de vraag naar het coachingswerk dat ze als zelfstandige deed. ‘Ik had eigenlijk door willen werken tot na mijn 67ste, maar dat ging toen niet meer. Dat dwong me om na te denken over hoe ik verder wilde.’ Dankzij haar verleden als verpleegkundige kon ze aan de slag bij de GGD, die op dat moment ernstig om mensen verlegen zat. ‘Het was een kwestie van dealen met de omstandigheden. Ik heb altijd al vrijwilligerswerk gedaan, en in het verlengde daarvan en van mijn betaalde werk ben ik in die periode ook een opleiding tot vertrouwenspersoon gaan volgen.’
Vol vertrouwen
De beide vrijwilligers van de Luisterlijn zien het bereiken van de AOW-leeftijd absoluut niet als het einde van de mogelijkheden om bij te dragen aan de samenleving. Zowel in hun betaalde als in hun vrijwilligerswerk hebben ze altijd met mensen gewerkt en in de nieuwe fase nemen ze die kennis en ervaring gewoon mee: ‘Daar borduur je op voort’, zegt Hooijer. ‘Zolang mensen er iets aan hebben, doe ik het’, zegt Van den Heuvel vol vertrouwen. ‘En anders komt er wel weer iets anders.’
Even zuchten
Ze volgden in het verleden allebei een NLP-opleiding (Neuro Linguïstisch Programmeren) en dat gereedschap hebben ze dus altijd bij zich. Van den Heuvel noemt ademhalingstechnieken als voorbeeld van kennis die ze ook voor de Luisterlijn inzet. ‘Soms zijn mensen aan het begin van een telefoongesprek erg gestrest, heel begrijpelijk. Dan zitten ze heel hoog in hun ademhaling. Als ze dan soms even zuchten, dan benoem ik dat. Vaak ga ik zelf bewust langzaam ademhalen, dat heeft ook effect.’
Zonder agenda
Hooijer gaat komend voorjaar met pensioen, na een werkzaam leven dat zich de laatste jaren afspeelde als boekhouder in het garagebedrijf van haar zoon. Voor het eerste jaar na het bereiken van de AOW-leeftijd heeft Hooijer een duidelijk plan. Dat wil zeggen: ‘Mijn man en ik gaan eerst een jaar zonder agenda leven. Dat betekent dat ik stop bij de Luisterlijn en met het andere vrijwilligerswerk dat ik nu doe.’
Langer en dikker
Ze gaat ervan uit dat de rode draad van het werken met mensen in de toekomst alleen maar langer en dikker zal worden: ‘Ik ga ervan dat de agenda zo weer volstaat met vrijwilligerswerk. Bij mijn fotoclub zitten ze altijd omhoog.’ De kans bestaat ook dat ze het werk voor de Luisterlijn dusdanig mist dat ze dat opnieuw op gaat pakken. ‘Het komt wel goed. Ik verveel me nooit, heb een lange verlanglijst met films die ik wil zien en maak graag lange wandelingen.’
Meer vrijwillige inzet
Hooijer en Van den Heuvel zijn erg enthousiast over de mogelijkheid om het hele jaar door, ook als ze niet in Nederland zijn, vrijwilligerswerk te kunnen doen. De mooie gesprekken met de bellers en de intimiteit die in korte tijd ontstaat verrijken hun leven. Voor de samenleving als geheel zou het goed zijn als meer organisaties nomadisch vrijwilligerswerk zouden faciliteren, denkt Van den Heuvel. ‘Ik denk dat er dan meer vrijwillige inzet zal zijn.’
Ook voor andere groepen
Van den Heuvel merkt daarbij ter aanvulling nog op dat de mogelijkheid om op afstand te werken, behalve voor reizende mensen ook voor andere groepen aantrekkelijk is: ‘Bijvoorbeeld voor mensen die niet zo mobiel zijn, of die afgelegen wonen. En verder kan de mogelijkheid om chatdiensten te draaien een uitkomst zijn voor mensen die met ander vrijwilligerswerk lastig uit de voeten kunnen, zoals mensen die slechthorend zijn of mensen met een spraakstoornis.’
Opknippen of samenvoegen
Niet alleen in vrijwilligerswerk, maar ook in betaald werk is veel te organiseren om de overgang naar het pensioen soepel te laten verlopen, stelt Van den Heuvel tot slot. Ze ziet dat bijvoorbeeld in de organisatie waar haar man werkt: ‘Hij kan zijn werk zo inrichten dat we in het voor- en najaar naar Griekenland kunnen. Als je als werkgever en werknemer samen bereid bent om te kijken en te puzzelen, dan zie je dat je heel veel kunt opknippen of samenvoegen. Zowel in tijd als in taken.’