Wie een tijdje in gesprek is met Tijn van Osch (68), gaat zien dat er best wat overeenkomsten zijn tussen rechtspraak en beeldende kunst. “Goed kijken, nog beter luisteren, niet te snel je oordeel vellen.” Tijn werkte ruim twintig jaar als raadsheer bij het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, waar hij complexe zaken in hoger beroep behandelde. Hoewel hij nu twee jaar met pensioen is, werkt hij nog steeds twee dagen in de week als raadsheer-plaatsvervanger en plaatsvervangend voorzitter van het Hof van Discipline.
Een jaar of vijf geleden meldde hij zich aan als vrijwilliger bij Museum Veluwezoom, nadat hij daar een tentoonstelling bezocht over de Oosterbeekse School. Rond 1840 vestigden de schilders Frederik Hendrik Hendriks en Johannes Bilders zich met hun leerlingen in het heuvelachtige Oosterbeek aan de Veluwezoom. Al snel ontdekten ook de toen nog jonge landschapsschilders Anton Mauve, Hendrik Willem Mesdag en de gebroeders Maris het idyllische landschap met bronbeken, eeuwenoude eiken en groene weiden met grazend vee.
“Mijn interesse in deze kunstenaarskolonie is begonnen met Jacob Maris. Jarenlang woonde ik in de Jacob Marislaan in Arnhem en op een zeker moment heb ik eens opgezocht wie die man eigenlijk was. Ik kwam erachter dat hij tijdens zijn vormende jaren enkele zomers in Oosterbeek doorbracht, waar hij voornamelijk bossen schilderde. Daarna ben ik musea gaan bezoeken. Zo groeide de liefde voor de Oosterbeekse School; ik houd erg van het idyllische landschap dat zij verbeelden. Sinds een aantal jaren verzamel ik het werk van onder anderen Bilders en Théophile de Bock.”
Tegenwoordig woont Tijn in Driel, aan de andere oever van de Rijn. Vanuit zijn huis kijkt hij uit op de rivier en Kasteel Doorwerth. “Ik heb ongeveer hetzelfde uitzicht als Avondlandschap bij kasteel Doorwerth, dat de Haagse kunstenaar Théophile de Bock schilderde toen hij in de zomer van 1892 verbleef in de oranjerie van kasteel Doorwerth. Een leuk weetje is dat Willem Maris daarna de koeien erin heeft geschilderd, vanuit zijn atelier in Den Haag.”
Geheim wapen
In het middeleeuwse kasteel Doorwerth zijn vier collecties samengebracht: de historisch ingerichte vertrekken, het Nederlands Jachtmuseum, de nationale bosbouwcollectie en dus Museum Veluwezoom. “Hier werk ik een à twee keer per maand een ochtend of middag als gastheer. Bijzonder was mijn ontmoeting met een bezoeker die was gelieerd aan een van de schilders van de Oosterbeekse School. Zij kwam speciaal voor het werk van haar familielid. Maar ik zie ook regelmatig bezoekers die een verdwaalde indruk maken. Dan blijkt dat ze eigenlijk op zoek zijn naar de harnassen in de ridderzaal.”
Speciaal vindt Tijn de jongste bezoekers: kinderen die met hun ouders meekomen. “Het is het leukst als kinderen geïnteresseerd zijn in de kunstwerken. Maar daar is natuurlijk lang niet altijd sprake van. Daarom hebben we een geheim wapen: ons tekenhoekje met kleurplaten van schilderijen uit de collectie. Vaak gaan ze dan ijverig aan de slag. En ik vertel ze van tevoren: als het resultaat mooi is, hangen we je kleurplaat op. Ik vind het erg belangrijk dat kinderen op een positieve manier in aanraking komen met kunst en cultuur. Daar hebben ze hun hele leven profijt van.”
Boeiend zijn ook de ontmoetingen met bezoekers uit andere streken van het land, vertelt Tijn: “Als zij vertellen over de kunstenaars uit hun eigen regio, valt me vaak op hoeveel parallellen er zijn met de ontwikkeling van kunstenaars die rond Oosterbeek werkten. Dat is het mooie van dit vrijwilligerswerk: je krijgt er veel verhalen voor terug.”
Dit verhaal is gedeeld door Museum Veluwezoom, deze column is origineel verschenen in Museumtijdschrift.
Museum Veluwezoom in Doorwerth, Gelderland vertelt het verhaal van de Veluwezoom door middel van kunst van de Oosterbeekse School, de eerste kunstenaarskolonie van Nederland en opvolgende kunstkringen. Het museum biedt tentoonstellingen en activiteiten die bezoekers inzicht geven in het landschap, weergegeven door de 19e en 20e-eeuwse ‘en plein air’-schilders.
Dit verhaal valt onder de volgende Sustainable Development Goals (SDG's):