Prof Dr. Karen Maas, hoogleraar Accounting en Duurzaamheid, directeur van Impact Centre Erasmus en kroonlid bij de Sociaal Economische Raad sprak in haar keynote tijdens de Good Busy Clubdag over de waarde van impact. Vanwege de groeiende belangstelling voor dit onderwerp dook Good Busy samen met haar daar dieper op in.
"Alles wat je maatschappelijk doet, is waarschijnlijk iets goeds", zegt Karen "Maar dat betekent nog niet dat het ook het beste is wat je kunt doen." Volgens haar is dat precies de verschuiving die nodig is in het denken over maatschappelijke betrokkenheid. Waar bedrijven vooral kijken naar hun activiteiten en output, groeit de behoefte en noodzaak om beter te begrijpen welke verandering zij nu echt maken met hun social impactprogramma.
Meer is niet automatisch beter
Veel bedrijven rapporteren met trots over het aantal vrijwilligersuren dat ze met hun medewerkersvrijwilligerswerk-programma hebben gemaakt en het aantal mensen dat aan een activiteit heeft deelgenomen. Hoewel deze cijfers waardevol kunnen zijn, vertellen ze volgens Karen maar een deel van het verhaal. "Je kunt precies weten hoeveel medewerkers hebben meegedaan of hoeveel uren er zijn besteed. Maar de belangrijkste vraag blijft: wat heeft het daadwerkelijk opgeleverd?"
Meer deelnemers, meer uren en meer activiteiten is vaak het streven, maar meer is lang niet altijd beter. Soms kan een kleinere groep medewerkers die zich langdurig inzet meer maatschappelijke waarde creëren dan een grote groep die één middag langskomt. Impact vraagt daarom om andere vragen. Niet, hoeveel hebben we gedaan? Maar, welk verschil hebben we gemaakt?
Je kunt je tijd maar één keer besteden
Het bewustzijn om kritischer naar impact te kijken neemt volgens Karen toe. Organisaties beschikken over beperkte tijd, middelen en menskracht. Juist daarom is het belangrijk om keuzes te maken. "Je kan je uren maar één keer besteden. Dan wil je dat die inzet zoveel mogelijk maatschappelijk rendement oplevert." Dat vraagt om focus. Niet alles tegelijk willen doen, maar bepalen waar je daadwerkelijk verschil kunt maken.
Wat is impact?
Impact is het additionele effect van jouw organisatie op stakeholders (en de maatschappij), op de economische, milieu- en sociale dimensie. Dat additionele effect kan positief en negatief, direct en indirect, bedoeld en onbedoeld zijn. Een impactstrategie helpt om keuzes te maken over wat je wél doet, en tegelijkertijd ook over wat je níet doet. Dat kan soms ongemakkelijk zijn. Veel maatschappelijke initiatieven voelen waardevol en zijn vaak ontstaan vanuit goede intenties. Toch vraagt impactdenken om kritisch te kijken naar de effectiviteit van die activiteiten.
Van goede bedoelingen naar bewuste keuzes
Volgens Karen denken steeds meer bedrijven na over hun maatschappelijke rol en hun purpose. De vraag waarom een bedrijf maatschappelijke activiteiten doet, krijgt steeds meer aandacht. De uitdaging zit echter in de volgende stap: hoe vertaal je die ambitie naar concrete maatschappelijke verandering?
Daarvoor zijn diverse instrumenten in te zetten zoals de Theory of Change of de impactwaardeketen. Deze tools helpen bedrijven (en ook maatschappelijke organisaties) om expliciet te maken welke verandering zij willen realiseren, hoe die verandering tot stand komt en welke aannames daaronder liggen.
Door de doelen scherp te maken ontstaat meer inzicht en meer sturing. Bedrijven kunnen beter beoordelen welke activiteiten bijdragen aan hun doelstellingen en welke minder effectief zijn. Impact meten is geen doel op zich, maar een hulpmiddel om te leren en bij te sturen.
Vertrouwen als basis voor gelijkwaardige partnerschappen
Een andere ontwikkeling die Karen ziet, is het groeiende belang van samenwerking. Veel maatschappelijke vraagstukken zijn te complex om alleen op te lossen. Daarom pleit zij voor echte partnerschappen tussen bedrijven en maatschappelijke organisaties. Niet vanuit een opdrachtgever-opdrachtnemer relatie, maar vanuit gelijkwaardigheid en een gezamenlijk doel. "Een partnerschap moet meer opleveren dan de som der delen. Anders kun je je afvragen waarom je überhaupt samenwerkt."
Dat begint volgens haar met luisteren. Waar heeft een maatschappelijke organisatie daadwerkelijk behoefte aan? Welke kennis, middelen of expertise kunnen organisaties inbrengen? En welke verwachtingen zijn er over en weer?
Transparantie speelt daarbij een belangrijke rol. Bedrijven hoeven niet alles te kunnen, maar moeten wel helder zijn over wat zij wel en niet kunnen waarmaken.
Wat betekent dit voor medewerkersvrijwilligerswerk?
Ook binnen medewerkersvrijwilligerswerk ziet Karen kansen om meer vanuit impact te denken. Veel organisaties bieden medewerkers een vast aantal vrijwilligersuren aan. Een mooi initiatief, maar volgens haar is het waardevol om verder te kijken dan het aantal beschikbare uren.
Welke maatschappelijke verandering wil je ondersteunen? Welke maatschappelijke organisaties werken aan dat doel? En hoe kunnen medewerkers daar betekenisvol aan bijdragen? Tegelijkertijd ziet Karen dat medewerkers steeds vaker behoefte hebben aan werk dat ertoe doet. Wanneer mensen ervaren dat hun inzet daadwerkelijk verschil maakt, groeit niet alleen de maatschappelijke waarde, maar vaak ook hun betrokkenheid.
De uitdaging voor bedrijven is daarom om een goede balans te vinden tussen wat het bedrijf belangrijk vindt, waar medewerkers energie van krijgen en waar maatschappelijke organisaties daadwerkelijk behoefte aan hebben.
Durf te leren
Medewerkersvrijwilligerswerk is volgens Karen een relatief jong en innovatief vakgebied. En impactdenken is nog veel jonger en krijgt in dit veld steeds meer voet aan de grond. Dat betekent echter niet dat bedrijven hoeven te wachten tot alles perfect is ingericht. Juist door te experimenteren, te meten en bij te sturen ontstaat inzicht in wat werkt en wat niet werkt. "Durf fouten te maken, durf te stoppen met dingen die onvoldoende opleveren en durf te verbeteren."
"Je hebt als bedrijf goud in handen, maak er iets moois van. Wat een luxe is het dat je als bedrijf hiervoor uren en geld beschikbaar hebt. Daarbij komt ook de verantwoording om er ook iets goeds mee te doen. Maak een heldere boodschap die aansluit bij de impactdromen en purpose van jouw bedrijf. En dat begint met een simpele maar fundamentele vraag: “Doen we de dingen goed, of doen we de goede dingen?”
Unieke Good Busy Masterclass - Impact in one day
De employee volunteering editie
Wil jij meer halen uit employee volunteering en meer focus leggen op de impact? Dan is dit je kans. Samen met Prof. Dr. Karen Maas van Impact Centre Rotterdam organiseren we dit najaar (8 oktober en 25 november) de Good Busy Masterclass Impact in One Day, de employee volunteering-editie
In deze Masterclass leer je hoe je de maatschappelijke impact van employee volunteering niet alleen inzichtelijk maakt, maar ook kunt gebruiken om betere keuzes te maken en meer impact te realiseren.
Meer informatie of inschrijven? Alle informatie vind je op onze agenda.