Wat begon als een brede foundation rondom medewerkersvrijwilligerswerk, groeide in de afgelopen jaren uit tot een gerichte aanpak rond kansengelijkheid voor basisschoolkinderen. Met structurele partnerschappen, impactmeting en duizenden medewerkers die zich inzetten.
Achter die aanpak staat Mariëlle Versluis, adviseur maatschappelijke impact bij ABN AMRO Foundation samen met haar collega’s. In een klein team werkt zij aan een programma dat jaarlijks grote aantallen kinderen en medewerkers bereikt. “We zien dat alleen geld geven niet genoeg is,” vertelt Mariëlle. “Juist de inzet van medewerkers brengt zoveel meer: betrokkenheid, trots en bewustzijn.”
Waarom medewerkersvrijwilligerswerk centraal staat
Bij ABN AMRO Foundation draait het niet alleen om financiële steun, maar juist om ontmoeting en betrokkenheid. Die keuze zit al vanaf het begin in het DNA van de foundation. “We zien dat handen uit de mouwen steken veel oplevert,” zegt Mariëlle. “Niet alleen voor de kinderen, maar ook voor de medewerkers en voor de organisatie.”
Die impact is zichtbaar op meerdere niveaus. Voor kinderen draait het om horizonverbreding, plezier, sociale vaardigheden en het gevoel gezien te worden. Voor medewerkers levert het onder meer trots, verbinding met collega’s en meer bewustzijn van kansenongelijkheid op.
Gericht kiezen voor meer impact
Waar de foundation vroeger veel breder werkte, kwam vanaf 2017 steeds meer focus op kansengelijkheid voor basisschoolkinderen. Die keuze maakte het mogelijk om gerichter te werken, expertise op te bouwen en beter te kiezen voor wat echt impact maakt.
Daarbij helpt de impactwaardeketen, of Theory of Change, die de foundation als kompas gebruikt. “Het geeft richting,” zegt Mariëlle.
“Het helpt ons steeds opnieuw de vraag te stellen: draagt dit echt bij aan het hogere doel?”
Dat betekent dus in de praktijk dat niet iedere activiteit automatisch passend is. Zo kan een uitje naar een lokale kinderboerderij waardevol zijn, maar een theaterbezoek of muziekproject blijkt voor deze doelgroep vaak veel meer verschil te maken. “We kijken steeds kritischer: en kiezen voor de projecten met de meeste impact. Daarnaast natuurlijk naar welke rol de vrijwilliger daarin heeft.”
Klein team, grote organisatiekracht
Opvallend is dat ABN AMRO Foundation die impact met een klein team organiseert. Drie collega’s zijn fulltime bezig met de organisatie van de activiteiten: denk aan busvervoer, lesmateriaal en afstemming met scholen voor de invulling op locatie. Mariëlle richt zich vooral op impact, strategie, beleid, partnerschappen en onderzoek.
Die combinatie maakt het mogelijk om op grote schaal te werken. Vorig jaar bereikte de foundation maar liefst 28.000 kinderen, met de inzet van 5.500 collega’s van ABN AMRO. Jaarlijks krijgen zo’n 150 scholen twee activiteiten aangeboden.
Om zoveel medewerkers in beweging te krijgen, zet de foundation in op een laagdrempelig systeem. Er is een platform waarop collega’s zich kunnen inschrijven voor activiteiten, een maandelijkse nieuwsbrief en een actieve community van ambassadeurs en ‘supervrijwilligers’. Dat zijn collega’s die zich vaker inzetten, extra vrijwilligersverlof opnemen of op locatie ook andere collega’s ontvangen en wegwijs maken om het team van de foundation te ondersteunen.
“Na een nieuwsbrief zien we de inschrijvingen op het platform meteen weer binnenkomen,” vertelt Mariëlle.
Ontmoeting maakt het verschil
Een belangrijk uitgangspunt in de aanpak is dat vrijwilligerswerk pas echt impact heeft als er ontmoeting ontstaat. Niet alleen iets dóen voor een doelgroep, maar ook samen iets beleven. Dat uitgangspunt sluit aan bij wat vaak transformatief vrijwilligerswerk wordt genoemd: ervaringen die medewerkers letterlijk en figuurlijk uit hun bubbel halen.
“Dat zagen we eigenlijk al in de oude foundation-tijd,” zegt Mariëlle. “Activiteiten met echte ontmoeting deden meer dan iets maken of regelen voor een doelgroep. En dat zien we nog steeds.”
Om medewerkers daarbij beter toe te rusten, ontwikkelt de foundation ook praktische hulpmiddelen. Zo zijn er tips voor hoe vrijwilligers kunnen omgaan met gedrag van kinderen, en is er een zogenoemde ‘ontbubbelbingo’: een kaart met kleine opdrachten en reflecties die collega’s helpen om ook buiten de activiteit opener en bewuster te kijken.
Langdurige partnerschappen als basis
De kracht van het programma zit ook in de langdurige samenwerking met partners. Een van de belangrijkste voorbeelden is het Jeugdeducatiefonds, dat al vroeg partner werd toen het zelf nog een relatief klein fonds was. “Wij geloofden in hun ambitie en zij in die van ons,” zegt Mariëlle. “Juist omdat we allebei aan het bouwen waren, konden we heel goed samen optrekken.”
In de jaren daarna groeide die samenwerking uit, en kwamen er andere partners bij zoals Jeugdfonds Sport & Cultuur en Méér Muziek in de Klas. Wat die samenwerkingen sterk maakt, is dat ze niet alleen bijdragen aan de organisatie van activiteiten, maar ook helpen om de impact verder te verdiepen.
Zo voegde Méér Muziek in de Klas bijvoorbeeld voorbereidende muzieklessen toe aan theaterbezoeken, waardoor kinderen beter voorbereid aan een activiteit beginnen en er meer uithalen. “Dan zie je dat zo’n partnerschap echt iets extra’s brengt,” zegt Mariëlle.
Impact meten en verbeteren
ABN AMRO Foundation meet de impact van haar activiteiten structureel. Daaruit blijkt onder meer dat kinderen nieuwe ervaringen opdoen, hun horizon verbreden en plezier beleven aan de activiteiten. Leerkrachten geven ook aan dat kinderen zich gezien voelen door de vrijwilligers.
Een opvallend inzicht uit die impactmetingen was dat activiteiten voor kinderen ook iets kunnen betekenen op momenten dat het thuis moeilijk is. Ze vormen dan een positieve herinnering waar kinderen op terug kunnen vallen.
Ook onder medewerkers wordt impact gemeten. Daar komen vooral trots, verbinding en bewustwording uit naar voren.
Lessen voor andere organisaties
Wat kunnen andere bedrijven leren van deze aanpak? Volgens Mariëlle begint het met aanwezig zijn. Niet alleen organiseren, maar ook goed kijken en voelen wat er tijdens activiteiten gebeurt. “Je moet dicht op je programma zitten,” zegt ze. “Alleen dan kun je blijven verbeteren.”
Daarnaast helpt het om duidelijke keuzes te maken. Niet omdat één aanpak per se de beste is, maar omdat focus helpt om kwaliteit en impact op te bouwen. “Er zijn veel manieren om medewerkersvrijwilligerswerk vorm te geven,” zegt Mariëlle. “Maar weet waar je voor kiest, en houd goed in de gaten of het past bij je doelgroep en je medewerkers.”
Ook laagdrempeligheid blijft belangrijk. Juist omdat medewerkers veel kunnen en willen, helpt het als er een concreet en makkelijk aanbod klaarstaat waar ze direct op kunnen intekenen.
Vooruitkijken: van activiteit naar systeemverandering
Na 25 jaar foundation kijkt ABN AMRO Foundation ook verder dan alleen de activiteiten zelf. Voor de komende jaren ziet Mariëlle vooral kansen in de maatschappelijke pijler: bijdragen aan systeemverandering, bijvoorbeeld door kennis te delen, onderzoek te ondersteunen en thema’s op de agenda te zetten.
Een voorbeeld daarvan is de brugfunctionaris: een schakel tussen school, ouders en hulp, die signalen opvangt uit het leven van kinderen en praktische problemen helpt oplossen. Door dit onderwerp samen met partners zichtbaar te maken, seminars te organiseren en praktijkvoorbeelden op een podium te zetten, is de foundation mede verantwoordelijk voor de beweging die hierin plaats vindt op beleidsniveau.
“Dat kunnen we niet alleen,” zegt Mariëlle. “Maar we kunnen wel bijdragen door dingen zichtbaar te maken, kennis te delen en de juiste partijen met elkaar te verbinden.”
De activiteiten uit dit interview dragen bij aan de volgende Sustainable Development Goals (SDG's):