Wat is een VOG voor vrijwilligers?
Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) is een verklaring waaruit blijkt dat het justitiële verleden van een persoon geen bezwaar vormt voor het uitvoeren van een specifieke taak.
Voor vrijwilligersorganisaties is een VOG een belangrijk instrument om te werken aan sociale veiligheid. Denk aan vrijwilligers die werken met kinderen, kwetsbare volwassenen of in vertrouwensfuncties.
Dankzij de Regeling Gratis VOG kunnen veel vrijwilligersorganisaties de VOG kosteloos aanvragen voor hun vrijwilligers. Meer algemene informatie over de regeling is te vinden op de website van Justis en op gratisvog.nl.
Wanneer kom je in aanmerking voor een Gratis VOG?
De Gratis VOG is bedoeld voor:
- organisaties die met vrijwilligers werken die 1 op 1 contact hebben met de doelgroep en in rollen waarbij sprake is van een verhoogd risico, zoals werken met jeugd, mensen met een verstandelijke beperking, of hulpbehoevende ouderen.
De regeling geldt niet automatisch voor alle vrijwilligers. Zowel de functie als de organisatie moet voldoen aan de voorwaarden. Daar hoort een actief en gedegen preventiebeleid bij, waarbij je als organisatie minimaal twee van de drie onderstaande zaken hebt geregeld:
VrijwilligerswerkNL kan met je meedenken of jouw organisatie en vrijwilligers hiervoor in aanmerking komen.
Gratis VOG aanvragen: hoe werkt het?
De aanvraag verloopt digitaal en bestaat uit een aantal vaste stappen. Hieronder leggen we het proces op hoofdlijnen uit.
Stap 1. Vraag eHerkenning aan
Om daadwerkelijk VOG-aanvragen in te kunnen dienen heb je eHerkenning nodig (minimaal niveau EH2+). EHerkenning is een digitaal inlogmiddel voor organisaties om veilig zaken te regelen met de overheid. Je kunt eHerkenning aanvragen via een erkende leverancier, een van de goedkoopste aanbieders hiervan die wij aanbevelen is Reconi. De kosten daarvan zijn ongeveer 14 euro per jaar. Zonder eHerkenning kun je geen VOG-aanvragen indienen.
Stap 2. Meld je organisatie aan via Gratisvog.nl
Na aanmelding wordt gecontroleerd of je organisatie voldoet aan de voorwaarden van de regeling. Denk hierbij aan
- Het werken met vrijwilligers
- Een passen preventiebeleid
- Een relevante inzet bij kwetsbare doelgroepen
Het CIBG beoordeelt of je organisatie wordt toegelaten tot de Regeling Gratis VOG. Na toelating kun je gratis VOG-aanvragen klaarzetten voor je vrijwilligers. Meer informatie over aanvullende vragen, een opschortingsbrief en de geldigheid van de toelating vind je bij de veelgestelde vragen.
Stap 3. Dien de aanvraag in
Met eHerkenning log je in op het portaal en voert de organisatie de gegevens van de vrijwilliger in. Je geeft onder andere aan wat de functie van de vrijwilliger is, en het bijbehorende screeningprofiel. Klik hier voor de pagina over screeningsprofielen.
Het kiezen van het juiste screeningsprofiel is belangrijk, hier kun je meer over vinden via Justis: https://www.justis.nl/producten/verklaring-omtrent-het-gedrag
Stap 4. De vrijwilliger rondt de aanvraag af
Na het indienen ontvangt de vrijwilliger per e-mail een uitnodiging om de aanvraag verder af te handelen.
De vrijwilliger logt in met DigiD en controleert of de gegevens kloppen. Vervolgens wordt de aanvraag definitief ingediend.
Stap 5. Beoordeling door Justis
Justis beoordeelt de aanvraag. De verwerkingstijd van de VOG-aanvraag is ongeveer 1 tot 4 weken of je krijgt een bericht dat er extra informatie nodig is voor de beoordeling. Heb je na 6 weken nog niks gehoord en wil je weten hoever Justis is met de behandeling van jouw aanvraag? Neem dan contact op met Justis. De verwerkingstijd zegt niets over of je de VOG krijgt. Na goedkeuring ontvangt de vrijwilliger zelf de VOG digitaal of via de post.
Gratis VOG en sociale veiligheid
Een Gratis VOG is geen losstaand vinkje, maar onderdeel van een bredere aanpak van sociale veiligheid. Denk bijvoorbeeld ook aan duidelijke gedragscodes, goede begeleiding van vrijwilligers, het aanstellen van een vertrouwenscontactpersoon (VCP) en heldere procedures bij signalen of incidenten.
Meer weten over hoe je aan sociale veiligheid in je vrijwilligersorganisatie kan werken? Op onze pagina’s over sociale veiligheid vind je er alles over, zo kun je ons START-model doorlopen om met Sociale Veiligheid aan de slag te gaan binnen jouw organisatie.
Veelgestelde vragen over de Gratis VOG
Voorbereiden & aanmelden
Is een VOG verplicht voor vrijwilligers?
Een VOG is niet wettelijk verplicht voor alle vrijwilligers, maar wordt sterk aangeraden bij risicovolle functies.
Kan ik ook een gratis VOG aanvragen voor bestaande vrijwilligers?
Ja. Ook voor vrijwilligers die al actief zijn binnen je organisatie kan een gratis VOG worden aangevraagd, zolang de organisatie en de functie voldoen aan de voorwaarden van de regeling.
Welke vragen krijgt mijn organisatie bij de aanmelding?
Bij de aanmelding voor de Regeling Gratis VOG beantwoord je vragen over je organisatie, de werkzaamheden van je vrijwilligers en je preventiebeleid.
Over je organisatie gaat het bijvoorbeeld om KvK-gegevens, de contactpersoon, het werken met vrijwilligers en hun contact met kwetsbare doelgroepen.
Over je preventiebeleid wordt gevraagd welke maatregelen je hebt geregeld. Voor toelating moet je minimaal twee van de volgende drie onderdelen op orde hebben: een gedragscode, een aannamebeleid en een vertrouwens(contact)persoon. Ook kunnen aanvullende afspraken aan bod komen, zoals een meldcode of klachtenregeling.
Zorg dat je beleid op orde is voordat je je aanmeldt. Gebruik je voorbeelden van VrijwilligerswerkNL? Pas deze dan aan op de werkwijze en afspraken van jouw organisatie en maak ze herkenbaar in je eigen teksten en huisstijl.
Wat als mijn organisatie een opschortingsbrief ontvangt?
Een opschortingsbrief betekent dat het CIBG nog onvoldoende informatie heeft om te beoordelen of je organisatie voldoet aan de toelatingsvoorwaarden. Het is dus nog geen afwijzing van de aanmelding van je organisatie.
Lees welke informatie of bewijsstukken ontbreken en lever deze binnen de termijn in de brief aan via Mijn Gratis VOG. Zodra de aanvullende informatie is aangeleverd, beoordeelt het CIBG je aanmelding opnieuw. Heb je vragen over wat je moet aanleveren? VrijwilligerswerkNL kan met je meedenken.
Wat als mijn organisatie niet wordt toegelaten tot de regeling?
Wanneer het CIBG je aanmelding afwijst, ontvang je hierover een e-mail en een schriftelijk afwijzingsbesluit op het adres dat bij de Kamer van Koophandel staat geregistreerd. Vereniging VrijwilligerswerkNL kan met je meedenken over de toelatingsvoorwaarden en je preventiebeleid.
Hoe lang is de toelating van mijn organisatie geldig?
De toelating tot de Regeling Gratis VOG is vijf jaar geldig. Na 4,5 jaar ontvang je automatisch een brief van het CIBG met het verzoek de aanvraag te vernieuwen. Dit gaat over de toelating van je organisatie, niet over de VOG van een individuele vrijwilliger.
Hoe meld ik mijn organisatie aan voor een herbeoordeling?
Log in op Mijn Gratis VOG en kies in je dossier voor ‘Nieuwe aanvraag starten’. Deze optie gebruik je ook om je toelating tot de regeling te vernieuwen. Je doorloopt vervolgens dezelfde vragen als bij je eerdere aanmelding en vult deze in op basis van de huidige situatie van je organisatie.
Aanvragen & beoordelen
Wat als een vrijwilliger geen DigiD heeft?
De vrijwilliger heeft DigiD nodig om de digitale aanvraag af te ronden.
Hoe lang duurt de VOG-aanvraag voor een vrijwilliger?
Een vrijwilliger ontvangt de VOG doorgaans binnen 1 tot 4 weken na het afronden van de aanvraag, afhankelijk van de beoordeling door Justis. Soms is extra informatie nodig. Heeft de vrijwilliger na 6 weken nog niets gehoord? Dan kan die contact opnemen met Justis. De verwerkingstijd zegt niets over de uitkomst van de beoordeling.
Wat als de VOG van een vrijwilliger wordt geweigerd?
Bij een weigering ontvangt de vrijwilliger bericht van Justis. Dit is iets anders dan een afwijzing van de aanmelding van je organisatie voor de regeling. VrijwilligerswerkNL kan organisaties adviseren over vervolgstappen en beleid.
Controleren & opnieuw aanvragen
Hoe controleer ik of een VOG echt is?
Controleer bij zowel een papieren als een digitale VOG of het juiste screeningsprofiel is gebruikt en of het document echt is.
Bij een papieren VOG toont de vrijwilliger het originele document aan de organisatie. Na de controle neemt de vrijwilliger de VOG weer mee.
Bij een digitale VOG ontvangt de vrijwilliger het document in de Berichtenbox van MijnOverheid. De vrijwilliger kan het originele PDF-document doorsturen naar de organisatie. Controleer de echtheid via validatie.nl en verwijder het digitale document na controle.
Hoe vaak moet een vrijwilliger opnieuw een VOG aanvragen?
Er is voor vrijwilligers geen algemene wettelijke termijn voor het opnieuw aanvragen van een VOG. Maak hierover als organisatie duidelijke afspraken, evalueer deze regelmatig en communiceer ze met je vrijwilligers. Veel organisaties kiezen voor een nieuwe aanvraag eens per 3 tot 4 jaar, afhankelijk van de functie en het eigen beleid. Is een vrijwilliger langere tijd niet actief geweest of uit beeld geraakt? Dan kan het verstandig zijn eerder een nieuwe VOG aan te vragen.
Gratis VOG aanvragen voor jouw organisatie
Wil je als vrijwilligersorganisatie een Gratis VOG aanvragen voor je vrijwilligers? We helpen je praktisch, inhoudelijk én met oog voor sociale veiligheid.
Neem contact op met Petra Zeverboom via gratisvog@vrijwilligerswerk.nl. Zij en onze adviseurs sociale veiligheid helpen je graag verder.