Werkvorm: kaartgesprek van situatie naar afspraken
Deze werkvorm helpt om het gesprek te starten over gewenst en ongewenst gedrag binnen de organisatie.
Veel organisaties hebben dit nog niet concreet vastgelegd. Deze oefening is een eerste stap om samen afspraken te verkennen.
Let op: de uitkomsten van deze sessie zijn nog geen volledige gedragscode.
Gebruik de voorbeeld gedragscode (docx) als basis om deze afspraken verder uit te werken en vast te leggen.
Ronde 1 - 30 minuten
- Verdeel de groep in kleine groepjes (2–3 personen).
- Elk groepje krijgt 3–4 kaarten.
- Bespreek de situaties op de voorkant met behulp van de vragen op de achterkant.
Ronde 2 - 30 minuten
Vraag per situatie: “Als we willen voorkomen dat dit gebeurt, welke afspraak hoort daar dan bij?” Laat groepjes een afspraak formuleren. Tip: laat afspraken beginnen met “Wij…”
Situaties:
- Kritiek achter iemands rug om - Wij spreken elkaar direct en respectvol aan.
- Grapjes over cultuur/geloof - Wij maken geen kwetsende grappen over persoonlijke kenmerken.
- Iemand wordt buitengesloten - Wij spreken elkaar aan op uitsluitingsgedrag.
Ronde 3 - 10 minuten
Niet alles hoeft tegelijk. Leg alle geformuleerde afspraken op tafel en vraag: Welke zijn het belangrijkst voor onze organisatie? Laat deelnemers stemmen met stickers of stippen.
Selecteer bijvoorbeeld:
- 5 kernafspraken
- 5 aanvullende afspraken
Ronde 4 - 20 minuten
Van afspraken naar gedrag. Nu maak je het praktisch. Per gekozen afspraak bespreek je:
- Hoe ziet dit gedrag er concreet uit?
- Hoe spreken we elkaar hierop aan?
- Wat doen we als iemand deze afspraak overschrijdt?
- Wie pakt dit op als het misgaat?
Voorbeeld
Afspraak: Wij spreken elkaar respectvol aan.
Concreet gedrag:
- Feedback direct geven
- Geen roddelen
- Niet vernederen of schreeuwen
Afronding
Bespreek met elkaar:
- Welke van deze afspraken willen we vastleggen?
- Wat missen we nog als we dit vergelijken met een volledige gedragscode?
- Welke situaties of risico’s hebben we nog niet benoemd?
Deze werkvorm is een eerste stap. Het is belangrijk dat afspraken duidelijk worden vastgelegd en organisatie breed gelden.
Wil je deze afspraken verder uitwerken tot een gedragscode die past bij jullie organisatie? Kijk dan naar stap 3: afspreken van het START-model.
Aan de slag met Sociale Veiligheid in 5 stappen met het START-model