CBS: Meer vrijwilligers in 2022, maar nog niet terug op niveau van voor corona of...?

ProfielfotoMark Molenaar 26-09-2023 1496 keer bekeken 0 reacties

In 2022 gaf 41 procent van de Nederlanders 15-plus aan zich dat jaar ten minste één keer vrijwillig te hebben ingezet voor een organisatie of vereniging. Dat is meer dan tijdens corona, maar nog steeds minder dan voor corona. Hoe verhoudt zich dat tot de 50 (of 30?) procent van Motivaction?


Fotografie: #100verhalen: Peter - biljart en dementie - Lees het verhaal van Peter


De cijfers komen uit het jaarlijkse CBS-onderzoek Sociale samenhang en welzijn, waarin extra vragen over vrijwilligerswerk zijn toegevoegd op verzoek van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en de Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk. 

65-plussers komen het sterkst terug

Tussen 2012 en 2019 was jaarlijks gemiddeld 49 procent van de Nederlandse bevolking van 15 jaar of ouder minstens één keer per jaar actief als vrijwilliger. In 2020 daalde het percentage vrijwilligers naar 44 procent, in 2021 naar 39 procent. Deze daling kan deels het gevolg zijn van de genomen coronamaatregelen, waardoor veel vrijwilligerswerk niet mogelijk was. Onder vrijwel alle leeftijdsgroepen nam het aandeel vrijwilligers in 2020 en 2021 af. In 2022 is voor de meeste leeftijdsgroepen het aandeel vrijwilligers nog niet op het niveau van 2019. Alleen onder 65-plussers is het aandeel vrijwilligers weer toegenomen tot een vergelijkbaar niveau als voor corona. In 2021 was dit onder 65- tot 75-jarigen 44 procent, een jaar later 48 procent (vergelijkbaar met 2019). Onder 75-plussers deed 27 procent in 2021 aan vrijwilligerswerk, in 2022 was dat gestegen naar 35 procent (gelijk aan 2020).

Klassieke verdeling

Net als in eerdere jaren zetten in 2022 relatief veel mensen zich als vrijwilliger in voor sportverenigingen (13 procent), gevolgd door scholen, de buurt, verzorging of gezondheidszorg, levensbeschouwelijke organisaties en hobbyverenigingen (6 tot 7 procent). 5 procent van de bevolking deed vrijwilligerswerk voor culturele verenigingen of organisaties, en 4 procent voor jeugd- of buurthuiswerk. Daarnaast was een klein deel van de vrijwilligers actief voor natuurbehoud, sociale hulpverlening of vluchtelingenwerk, en voor arbeids- en politieke organisaties.

Vrijwilligers in de zorg geven het meeste van hun tijd

Vrijwilligers in de verzorging en in de gezondheidszorg (vooral 65- tot 75-jarigen) zijn het meest  actief: zij zetten zich wekelijks of maandelijks in en besteden de meeste uren per week aan hun vrijwilligerswerk. Ook van de vrijwilligers voor onder andere levensbeschouwelijke instellingen, culturele verenigingen, sportclubs en organisaties voor arbeid of politiek is meer dan de helft minstens wekelijks actief. Vrijwilligerswerk voor een school, voor de buurt en voor natuurbehoud werd naar verhouding vaker incidenteel (af en toe) gedaan.

Invloed van corona

Meer dan 80 procent van de vrijwilligers in 2022 heeft aangegeven ook al vrijwilligerswerk te hebben gedaan vóór of tijdens de coronapandemie. Voor een derde van hen had de coronapandemie, en de maatregelen die daarmee gepaard gingen, geen invloed op het vrijwilligerswerk. Een derde kon minder vrijwilligerswerk doen, en iets meer dan 10 procent kon geen vrijwilligerswerk doen. Eveneens iets meer dan 10 procent ging meer online vrijwilligersactiviteiten doen, terwijl 3 procent is gestopt met vrijwilligerswerk.

Andere onderzoekers, andere cijfers

Interessant om te zien is dat andere onderzoeken iets andere cijfers geven. Zo heeft Motivaction in de lente van 2023 becijferd dat slechts 30 procent van de Nederlanders zegt vrijwilligerswerk te doen tegen 37 procent in 2016. Tegelijkertijd heeft Motivaction onderzocht of mensen zich wel eens vrijwillig inzetten en 50 procent van de mensen beantwoordde die vraag positief. Kort samengevat was daar de aanname dat minder mensen zich herkennen in de zwaardere, minder vrijblijvende term ‘vrijwilligerswerk’ en hun activiteiten meer zien als een vrije en losse manier van je vrijwillig inzetten. Helemaal interessant is dat bijna zes op de tien Nederlanders aangeeft zich in de toekomst vrijwillig te willen inzetten.

Ook het plaatje waarvoor mensen zich in de toekomst willen inzetten is interessant in het onderzoek van Motivaction. De 50 procent die zich nu inzet, doet dat vooral voor sportvereniging, eigen buurt, school of zorginstelling. Van de 60 procent (!) die zich in de toekomst zegt in te willen zetten, doet dat met name voor 'mijn buurt of straat', 'mijn dorp of wijk', een zorginstelling of de sportvereniging. 

Bronnen:

Rapport - Vrijwilligerswerk 2022: https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/rapportages/2023/vrijwilligerswerk-2022 

StatLine - Sociale contacten en maatschappelijke participatie: https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85541NED/table?dl=915F8

Platform Vrijwillige Inzet, Motivaction - Vrijwilligerswerk is uit. Je wel eens vrijwillig inzetten is in: https://vrijwilligerswerk.nl/nieuws+en+blogs/2498046.aspx?t=Vrijwilligerswerk-is-uit-Je-wel-eens-vrijwillig-inzetten-is-in

0  reacties

Partners:     Movisie

Cookie-instellingen