In De kracht van samen koken staan de favoriete recepten van twaalf verschillende families, met en zonder migratieachtergrond. Tijdens uitgebreide sessies werden de gerechten gekookt en mooi gefotografeerd. Gerco Stoffelsen van Vier het Leven stelde zijn eigen keuken hiervoor open. Hij blikt terug: ‘Tweeënhalf jaar geleden ben ik gescheiden en toen zat ik hier in mijn prachtige keuken, terwijl ik nog geen ei kon bakken. Ik besloot vrienden en bekenden uit te nodigen om hun favoriete gerecht samen met mij te komen koken en eten. Zo leerde ik koken én mijn apparaten kennen. Maar het mooiste was wel de quality time die ik met de anderen had.’
Sophie en Shanna
Precies in die tijd benaderden Sophie Jellinek en Shanna van Huis, de producenten van het boek, hem met het idee voor een intergenerationeel initiatief. ‘Ze wilden iets met oude gerechten. Ik dacht natuurlijk meteen aan de mooie kooksessies in mijn keuken. Bij Vier het leven stimuleren we intergenerationeel contact zeer zeker, maar bij onze reguliere activiteiten voor ouderen gebeurt het nog niet zo vaak. In een intergenerationeel kookboek zag ik hiervoor nieuwe kansen. Dus zijn we gaan bedenken hoe we dit konden organiseren.’
Verhalen over vroeger
In diezelfde periode maakte Stoffelsen kennis met Lucía Lameiro García, directeur/bestuurder van SOMNL (Samen voor Ouderen met een Migratieachtergrond in NederLand). Net als Vier het Leven is SOMNL verbonden aan het NOV programma Samen Ouder Worden en Lameiro García was direct enthousiast over het idee van een kookboek. ‘Door haar is het balletje snel gaan rollen’, zegt Stoffelsen. ‘Zij verzamelde mensen met een migratieachtergrond en organiseerde alles. Bij de ene kooksessie waren er alleen een moeder en dochter. Bij het Italiaanse gerecht kwam er een hele familie met acht mensen. Maar in welke samenstelling ook, elke keer ontstonden er bijzondere gesprekken. Verhalen over vroeger, over waar de ingrediënten vandaan kwamen en bij welke gelegenheden het werd gegeten. Ik ben heel blij dat mijn keuken deze rol heeft gekregen. Ik vond de ontmoetingen en gesprekken echt een cadeautje.’
Molukse vissalade
Een van de moeders die meewerkte aan het kookboek is Jeanny Vreeswijk Manusiwa, eveneens directeur/bestuurder van SOMNL. Samen met haar dochter Joaniek maakte ze de Molukse vissalade Koho Koho. ‘Mijn moeder maakte dit vroeger ook als ze gevraagd werd om een typisch Moluks gerecht te maken. Dan heb ik het over de jaren zestig en zeventig. Dat was niet makkelijk destijds, pas in de jaren tachtig kon je de cassave hier makkelijker vinden, in de toko. Alle ingrediënten zijn op de Molukken makkelijk te vinden, het groeit en zwemt daar allemaal. In de Molukken werd het vroeger veel op het strand gegeten. Bij familiegelegenheden werden er grote bananenbladeren op het zand gedrapeerd, bij wijze van lange tafel. Iedereen nam dan een gerecht mee en deze salade was een van de favorieten.’
Onder de indruk
Ook Vreeswijk Manusiwa vond het een bijzondere ervaring. ‘Je moet dingen uitleggen waarvan je helemaal niet wist dat ze niet vanzelfsprekend zijn. Wij zijn bijvoorbeeld gewend om de donkere uiteindes van de taugé eraf te halen. Dat is echt een Moluks ding, ik heb het van huis uit mee gekregen. Voor de smaak is het niet nodig.’ Stoffelsen was ook onder de indruk van het bezoek van het Chinese echtpaar. ‘Zij gingen zo nauwgezet en zo gestructureerd te werk. En ze hadden een bijzonder verhaal. Ze koken in een verpleeghuis waar veel Chinese mensen met dementie verblijven. Door daar streekgebonden Chinese gerechten te bereiden komen er herinneringen naar boven.’
Zonder op te dringen
Vreeswijk Manusiwa gelooft in de kracht van samen koken. Het is volgens haar een heel mooi voorbeeld van iets aanbieden zonder het op te dringen. ‘Het gaat erom dat je ziet wat je kunt betekenen voor de ander. Als je aan mensen vraagt wat je voor ze kunt doen, dan komt er vaak niets. Want ze willen niet vragen of je hun schilderij op wilt hangen, om maar iets te noemen. Maar als je bij iemand over de vloer komt en je ziet drie keer dat er een schilderij op de grond staat, dan bied je toch gewoon aan om het op te hangen. Ik ken iemand die kookt een paar keer per week voor een daklozenopvang. Daar is niet om gevraagd, dat heeft ze zelf aangeboden.’
Structureel
Als het aan Stoffelsen ligt, dan blijft het niet bij dit kookboek. ‘Er zou echt een vervolg moeten komen. Veel meer mensen moeten dit ervaren. Het samen bezig zijn, naar elkaar luisteren en van elkaar leren. We zijn in gesprek met Resto van Harte. Hun concept is dat vrijwilligers koken voor buurtgenoten. Het zou mooi zijn als dat af en toe uitgebreid kan worden naar samen koken en samen eten. Daar zou dan wel een methodiek voor uitgewerkt moeten worden.’ Vreeswijk Manusiwa vult aan, met gevoel voor realiteitszin: ‘En de financiering moet geregeld zijn. Maar ik ben het helemaal met Gerco eens. Dit moet niet bij één project blijven, dit moet structureel worden.’
Lees hier meer over het kookboek en waar te bestellen!