Twaalf en een half jaar geleden besluit Ruud vrijwilliger te worden. “Bezoekvrijwilliger”, zo heette dat toen nog. Zijn eerste cliënt verhuist, en via de begeleiding wordt hij voorgesteld aan Michiel, een man waarvan men zegt dat hij “wat apart” is. Maar al bij de eerste ontmoeting blijkt er geen sprake van afstand: er ontstaat een klik. Ze blijken een gezamenlijke interesse te hebben voor elektronische muziek. Beide fan van Kraftwerk. Het wordt het eerste vonkje van een band die uitgroeit tot een bijzondere vriendschap.
Ruud moet in het begin wennen aan Michiels beperking, hij heeft een autismespectrum stoornis. Maar de gedeelde interesses maken de stap vanzelfsprekend. Ze luisteren samen muziek, praten eindeloos over kunst en klassieke muziek. Michiel heeft daar een enorme passie voor en verrast Ruud regelmatig met zijn kennis. “Ik leer echt heel veel van hem,” vertelt Ruud, waarop Michiel begint te stralen.
Films zijn hun gezamenlijke uitje: Star Wars, James Bond, thrillers… Onlangs nog bezochten ze The Running Man. Zonder Ruud zou Michiel niet naar de bioscoop of uitstapjes kunnen. En ondertussen zorgt Ruud dat alles geregeld is: vervoer, kaartjes, planning. “Als Ruud er niet zou zijn,” zegt Michiel, “weet ik niet met wie ik zou gaan.”
De kracht van zijn kunst
Michiel maakt kunst: geen schilderijen, maar tekeningen. Heel eigen. Heel herkenbaar. Zijn werk bestaat uit huisjes, altijd huisjes, in zijn kenmerkende stijl. Wereldwijd heeft hij deze, met grote dank aan Ruud, mogen exposeren, van Amsterdam tot Osaka in Japan.
Wat het tekenen voor hem betekent, kan Michiel in één adem uitleggen:
“Alles. Het geeft me rust, tevredenheid en plezier. Ik doe iets voor de medemens. Een ander kan ervan genieten. Het zorgt voor verbazing. Het gaat om het genieten van het kunstwerk.”
Ruud glundert als hij hoort hoe Michiel dit verwoordt. “Ik vind dat Michiel alle aandacht moet krijgen,” zegt hij. “Het geeft mij voldoening om dit mogelijk te maken.” En dat is precies wat hij doet. Hij regelt de organisatie, het vervoer, denkt mee over presentatie, zorgt dat de wereld het werk van Michiel kan zien. Bescheiden vertelt hij dat het voor hem ‘gewoon fijn voelt om te kunnen helpen’, maar wie hem ziet praten, ziet een grote trots en warmte in zijn gezicht.
Als we Michiel vragen welk moment hij nooit meer vergeet, vertelt hij over de officiële opening van een tentoonstelling in 2024 in het Gemeentemuseum in Deurne. Tijdens die opening werd hij gepresenteerd en vergeleken met Henk Wiegersma —een autodidact, volledig zelf geleerd. Een bijzonder moment dat Michiel zich nog tot in detail herinnert.
Een mok, een pandemie en 250 glimlachen
Het moment, of de periode die Ruud is bijgebleven, is de coronapandemie. Ze mogen elkaar een tijd niet ontmoeten. Maar hun band blijkt sterker dan dat. Ze bedenken de mokkenactie: mokken bedrukt met Michiels tekeningen. Ruud regelt het ontwerp en inkoop, ze worden verkocht via WhatsApp en Michiel levert ze persoonlijk af. Ze verkopen er maar liefst 250.
Michiel schenkt €225 aan de Nederlandse Vereniging voor Autisme: “dat wilde ik graag doen.”
Een van de mokken biedt hij aan de burgemeester aan, samen met een kunstwerk dat meteen op haar kantoor wordt opgehangen.
Hoewel ze elkaar in die periode niet konden zien, voelde het project als pure verbinding.
Dagtrips, cultuur en vriendschap
Naast kunst en films trekken ze er elk jaar samen op uit: Den Haag, Antwerpen, Keulen. Altijd culturele uitstapjes, altijd genieten. In Keulen mocht Michiel zelfs een kunstwerk ophangen in een lunchroom. Michiel eet alles (“ik lust alles”) en Ruud past zich makkelijk aan. Geen discussies, overleg en alleen maar plezier tijdens hun dagtripjes.
Michiel is inmiddels 51, Ruud 61 jaar. En wat ooit begon als ‘bezoekvrijwilliger zijn’, is allang uitgegroeid tot een hechte vriendschap, inclusief gedeelde vrienden en kennissen. Samen hebben ze een groot netwerk opgebouwd, vanuit de kunstwerken en hobby’s en interesses vanuit Michiel.
Toekomstplannen
Ze zijn samen alweer twee jaar bezig aan een nieuw kunstproject: een tekening van 30 meter lang.
Een werk dat misschien nog drie jaar duurt voordat het af is. Een toekomstig meesterwerk dat ze hopen ooit te exposeren.
Ruud droomt bovendien van iets anders: een aannemer die Michiels huisjestekeningen op grote bouwdoeken wil drukken. Bij nieuwbouwprojecten. Als vrolijke, kunstzinnige schuttingen.
Met als titel: Huisjes voor iedereen!
Een samenwerking die ertoe doet
Michiel zegt aan het einde van het gesprek rustig en tevreden: “Ik ben blij met hoe mijn leven nu is. En ik hoop dat mijn expositie in Asten gauw begint.” Zijn eerstvolgende expositie is in Museum Klok & Peel in Asten, van 12 januari tot 16 februari .
Ruud vat het misschien nog wel het mooist samen: “Het voelt goed om iets voor hem te kunnen betekenen.”
Maar in alles is voelbaar dat het om veel meer gaat dan dat. Het is geen vrijwilligerswerk meer. Het is vriendschap. Een wederzijdse bron van plezier, groei en betekenis. Een verbinding die straalt—net als de kunstwerken van Michiel.
Dit vrijwilligersverhaal is gedeeld door ORO.
ORO ondersteunt mensen met een verstandelijke beperking in het leiden van een gelukkig leven. Denk aan wonen en slapen, eten en drinken, werk en dagbesteding, bewegen, leren en vrije tijd. Voor ruim 2.400 cliënten (van alle leeftijden) is de organisatie actief in de regio Zuidoost-Brabant.