Akram Achahboun is oud-jongerenambassadeur en nu lead jongerenparticipatie bij Amnesty International. Door zijn vrijwilligerswerk bij Amnesty ging er een hele nieuwe wereld voor hem open: ‘Van bezig zijn met mijn eigen leven, mocht ik meebeslissen hoe andere jongeren hun stem kunnen laten horen.’
Eerste kennismaking met vrijwilligerswerk
‘Ik zat in 6 vwo tijdens de coronajaren en ik was druk met school. Een nicht van mij werkte bij Amnesty en vroeg of ik wilde aansluiten bij een werkgroep. Ik had Amnesty een paar keer gezien bij het Jeugdjournaal, maar had niet echt feeling met de term mensenrechten. Maar ik dacht, mijn nicht vraagt om mijn hulp, laat ik kijken wat ik kan doen. En toen ging er echt een wereld voor me open. Ik mocht werken met Amnesty medewerkers die al heel veel vlieguren hadden gemaakt en mij alsnog het gevoel gaven dat ik één van hen was doordat ze echt naar me luisterden. Ik mocht ideeën pitchen, die ze meenamen in hun strategie. Ze namen me heel serieus. Inmiddels werk ik al een paar jaar als projectmedewerker en nu als lead jongerenparticipatie bij Amnesty.’
Belangrijke rol van jongeren in de organisatie
‘Amnesty heeft verschillende bestuurslagen waarin jongeren op verschillende manieren impact hebben. In de Ledenraad, ons vertegenwoordigende orgaan, zitten een aantal jongeren. Binnen het bestuur zit één jongere bestuurslid en binnen de organisatie wordt het aantal medewerkers steeds jonger. Ook worden daar veel meer plekken gecreëerd voor stagiaires. Drie maanden geleden hebben we een strategie gepitcht bij het bestuur en ledenraad, met als voorstel om een jongerenraad neer te zetten die de ogen en oren binnen de organisatie zijn. Daarmee is ingestemd, dus er komt een jongerenraad met stemrecht op het hoogste niveau!’
‘Er komt een jongerenraad met stemrecht op het hoogste niveau’
Duidelijk doel voor ogen
‘Het is allereerst belangrijk om te weten wáárom je dat wil. Veel organisaties springen op de trein, maar hebben niet nagedacht met welk doel ze dat willen. Dat is mega belangrijk. Als je als organisatie een serieus doel hebt, helpt je dat automatisch met het integreren van deze jongeren in je organisatie.
Verder vinden wij het belangrijk om samenwerkingen aan te gaan met andere organisaties. Als je bijvoorbeeld een focusgroep opzet, kun je aan een organisatie vragen om deze oproep te delen, en dat ook voor hén doen als ze een vraag hebben.’
Het 'thuis' gevoel
‘Jongeren vinden het over het algemeen fijn om andere jongeren te zien op de plek waar ze zijn. Als je kijkt naar onze ledenraad, zijn er niet veel leden onder de dertig jaar. Dit is best wel een drempel voor andere jongeren. Dat kan overweldigend zijn, ook voor bijvoorbeeld stagiaires in een organisatie met weinig jongeren.
Verder vinden wij het belangrijk om bewust een veilige omgeving te creëren. Als we bijvoorbeeld een focusgroep of event hebben, dan staan we echt stil bij de safe space. Aan het begin gaan we het gesprek aan over bepaalde richtlijnen die we aan willen houden. Kleine of grotere pauzes bijvoorbeeld. Zo geven we jongeren echt zelf de regie.’
Learned lessons
‘Het betrekken van jongeren was voor ons geen makkelijke klus. Net als veel andere organisaties is Amnesty ook een vergrijzende organisatie en heeft de noodzaak om futureproof te zijn. Daar zijn we mee aan de slag gegaan door creatief, maar ook simpel na te denken. We kwamen erachter dat Amnesty minder goed is in het bereiken van mensen met een praktisch geschoolde achtergrond. Dat is heel jammer, want deze doelgroep is waardevol.
In focusgroepen met deze doelgroep merkten we dat deze jongeren totaal geen feeling hebben met het woord mensenrechten, terwijl ze zeker wat te zeggen hadden over misstanden. Als we bijvoorbeeld vroegen wat hen boos maakten, merkten we dat ze 9 van de 10 keer uitkwamen op iets dat te maken heeft met mensenrechten. Kortom, het is belangrijk om écht de taal van de jongeren te praten.
We hadden ook veel verschillende ideeën hoe we jongeren bereiken in de organisatie. Het leek ons leuk om verschillende groepen jongeren te verbinden, bruggen te bouwen. We besloten een digitaal platform te bouwen waar jongeren elkaar kunnen vinden en ontmoeten, ook internationaal. We ontdekten al snel, dat gaat lastig. Jongeren moesten te veel handelingen verrichten om er te komen, de drempel was te hoog. We leerden dat jongeren graag ontmoeten op platformen die ze al gewend zijn én dat ze het prettiger vinden om in kleine groepjes elkaar te ontmoeten. Kortom: ga naar jongeren toe en sluit aan bij waar ze al zitten.
Wat ik ook zie is dat nu jongerenparticipatie opkomend is, er veel gesprekken óver jongeren plaatsvinden. Als we een organisatie willen zijn die jongeren serieus neemt én hen een serieuze plek willen geven, dan moeten we jongeren ook een plek geven in de besluitvorming. Als jongeren alleen advies mogen geven, kan dat makkelijk naast je neergelegd worden. Dus, praat niet alleen over jongeren maar praat met ze, en laat ze meebeslissen.’
‘Laat jongeren niet alleen adviseren, maar ook meebeslissen’
Blijvende betrokkenheid
‘Het is erg belangrijk om als organisatie proberen mee te gaan in de levenswijze van jongeren. Bij Amnesty was het eerder gebruikelijk om bepaalde informatiesessies te organiseren, een soort lezingen. We merken dat het voor jongeren belangrijk is om door nieuwe vormen geïnformeerd en opgefrist te worden én dat zij het prettig vinden als het een interactieve bijeenkomst is.
Verder proberen wij bij alles wat we aan jongeren vragen, ook alvast een volgend handelingsperspectief te bieden. Dus voordat je een campagne of activiteit online zet, na te denken wat je hierna wil doen en wat je vervolgstap is.’
Het vieren van verschillen
‘Wat we over het algemeen merken, is dat als je jongeren met andere generaties bij elkaar brengt, er vaak een mooi gesprek uit komt. Binnen de ledenraad en bij de lokale achterban is verschillende keren een training gegeven door jongeren, hoe je het beste om kunt gaan met jongeren. Belangrijke elementen hierin waren bewust zijn van elkaars context, respect hebben voor elkaar gedachtes. Daar kwamen veel inzichten uit waar de aanwezigen zelf niet op kwamen en dat vonden ze heel interessant.
Toen ik begon als vrijwilliger op kantoor, was ik één van de weinige jongeren. Wat mij toen erg hielp waren andere medewerkers die zeiden, hey, wat leuk je te ontmoeten! Ik geloof dat als je je organisatie goed meeneemt in het betrekken van jongeren, je een positieve vicieuze cirkel creëert.’
‘Ik hoop dat het Amnesty gaat lukken om nog méér jongeren te bereiken’
Elkaar blijven opzoeken
‘Voor de toekomst hoop ik dat jonge vrijwilligers binnen Amnesty elkaar beter kunnen vinden. Dat een lid van een studentengroep bijvoorbeeld ook een peer to peer educator vindt. Ik geloof dat als jonge vrijwilligers op die manier met elkaar gaan samen werken het gaat verspreiden als een olievlek. Zo zijn jongeren beter op de hoogte wat andere vrijwilligers allemaal doen én krijgen zij een sterkere verbinding met Amnesty.
Verder hoop ik dat het ons gaat lukken om nog méér jongeren te bereiken. Er is op het gebied van zichtbaarheid nog veel winst te behalen. Hopelijk weten jonge vrijwilligers in de toekomst wat Amnesty doet, voor ze zich gaan inzetten. Als laatste hoop ik dat de organisatiestructuur zo ingericht is, dat het de norm wordt dat jongeren betrokken worden in een vroeg stadium. Dat jongeren vanaf het begin af aan een plekje krijgen aan tafel om mee te denken.’
Niet over één nacht ijs
‘Jongerenparticipatie kan een uitdaging zijn, zeker qua capaciteit. Als je als organisatie jongeren wil betrekken, is dat niet in één avond gedaan. Het heeft ons veel tijd en geld gekost om staan waar we nu zijn. Wat ons heeft geholpen, is niet te breed denken, strategisch benaderen en gebruik maken van specifieke doelstellingen. Om een voorbeeld te geven: we willen heel graag een jongerenraad én een denktank, maar we hebben besloten om prioriteiten te stellen en één voor één aan te pakken. We hebben nu een jongerenraad, we gaan nu nadenken over de volgende stap.’